Di sản thế giới

Châu Á: Iran – Cố đô Persepolis (1979)

20 Tháng Giêng 2013    895 lượt xem
(Cinet-DSTG) – Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hiệp quốc Unesco đã công nhận Cố đô Persepolis của Iran là Di sản văn hóa năm 1979.
Cố đô Persepolis, Iran

Cố đô Persepolis hay còn gọi là Thành cổ Ba Tư là kinh đô nghi lễ của đế quốc Ba Tư dưới thời vương triều Achaemenes. Achaemenes là vương triều đầu tiên của người Ba Tư, vương triều này tồn tại trong khoảng thời gian từ năm 690 đến năm 328 trước công nguyên. Vương triều này còn được biết với cái tên là nhà Achaemenid.

Là một thiên tài quân sự kiệt xuất, Cyrus Đại Đế đã lật đổ "thiên tử" của Đế quốc Media và sáng lập ra Đế quốc Ba Tư. Với những cuộc chinh phạt thắng lợi và chính sách khoan dung của mình, ông đã thiết lập một "đế quốc thế giới" bao gồm nhiều dân tộc có truyền thống khác nhau.

Bắt đầu từ khi Cyrus Đại Đế chinh phạt Đế quốc Babylon, các vị vua Ba Tư đã xưng hiệu Vua của các vị Vua và Đế quốc Ba Tư đã kéo dài và huy hoàng trong một thời gian dài suốt nhiều thế kỷ trước công nguyên. Thời kỳ đó, đế quốc Ba Tư là Đế quốc hùng mạnh nhất và rộng lớn nhất thời thế giới cổ đại. Trong đó vương triều nhà Achaemenid là vương triều đầu tiên của Đế quốc Ba Tư với lịch sử tồn tại 200 năm.

Cố đô Persepolis của vương triều Achaemenes nằm cách thành phố hiện đại Shiraz ở tỉnh Fars của Iran hiện nay khoảng 70km về phía Đông Bắc.

Những công trình kiến trúc còn lại tại cố đố Persepolis, Iran

Trong tiếng Ba Tư đương đại, khu vực này được biết đến với tên gọi "Takht-e Jamshid" (Ngai vàng của vua Jamshid) và Parseh. Đốỉ với người Ba Tư cổ đại, thành phố đã được biết đến với tên gọi Pârsa, có nghĩa là "Thành phố của Ba Tư". Persepolis là cách dịch qua tiếng Hy Lạp.

Cố đô Persepolis đã từng có nhiều công trình kiến trúc nguy nga, bề thế và tinh xảo bằng đá và nổi bật hơn cả là cung điện Apadana. Theo tư liệu lịch sử thì cung điện Apadana được xây dựng năm 515 trước công nguyên với chiều dài 460m, rộng 300m. Được xây dựng trong vòng 30 năm Apadana thực sự là một kiệt tác kiến trúc với những cột đá được chạm khắc tinh xảo phô diễn tài năng của người thợ thủ công Ba Tư cổ đại.

Cố đô một thời oanh liệt vàng son giờ chỉ còn sót lại những cột đá cao ngạo nghễ, thách thức thời gian, những trụ đá cổng chào chạm khắc sắc sảo, những bức tường điêu khắc sống động... mặc dù không còn lại nhiều dấu tích nhưng những gì còn lại cũng đủ để những người đời sau thấy dược tài năng và sự tài  hoa tinh tế cũng như gu thẩm mỹ tuyệt vời của người Ba Tư cổ đại.

Cố đô Persepolis cũng là biểu tượng cho sự giàu có của đế chế Ba Tư với nền kiến trúc to lớn, công trình xa hoa với vàng bạc và các tác phẩm điêu khắc tuyệt đẹp.

Hàng năm, tại Persepolis đều có tổ chức nghi lễ cúng tế thần linh và các lễ hội mang tính chất cộng đồng.

Mặc dù thời gian và chiến tranh đã tàn phá hầu hết Persepolis nhưng những giá trị văn hóa và kiến trúc của Persepolis vẫn luôn tồn tại đến ngày nay. Cố đô Persepolis chính là minh chứng vĩ đại cho sự hưng thịnh của đế quốc Ba Tư xưa, môt đế quốc hùng mạnh nhất thế giới cổ đại.

Cố đô Persepolis được Unesco công nhận là Di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (i), (iii), (vi).

Tiêu chí (i): Cố đô Persepolis là đại diện về một nền văn hóa do con người sang tạo ra từ hàng nghìn năm trước. Những công trình kiến trúc còn lại tại đây là minh chứng rõ nét cho sự tài hoa của một đế chế cổ đại trong lịch sử.

Tiêu chí (iii): Cố đô Persepolis là những minh chứng cuối cùng còn lại về một nền văn minh đã từng phát triển hưng thịnh nhưng nay đã mất.

Tiêu chi ( vi): Cố đô Persepolis cũng là nơi đời sống truyền thống tâm linh, văn hóa của người Ba Tư cổ đại phát triển, thăng hoa. Từ đây nhiều tác phẩm nghệ thuật, văn hóa cũng như công trình kiến trúc tuyệt tác của thế giới cổ đại đã được tạo nên.

Mặc dù không còn những công trình nguy nga song những cột đá, tượng đá hay phù điều còn sót lại tại cố đô Persopolis cũng đủ để chứng minh về một thời kỳ hưng thịnh của Đế quốc hùng mạnh nhất thế giới cổ đại..

NLH

 

 

 

 

Thông tin Website

Chuyên trang Dữ liệu Di sản Thế Giới ; http://disanthegioi.info
Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thanh Liêm - Giám đốc

Thực hiện: Phòng TT, TT và QHCC, Trung Tâm CNTT, Bộ Văn hoá,Thể thao và Du lịch.

Địa chỉ: Số 20, Ngõ 2 Hoa Lư, Vân Hồ, Hà Nội;
Tel: (84-4) 39745846
Email: phongthongtin@cinet.gov.vn
Ghi rõ nguồn khi phát lại thông tin từ website này.

Liên hệ Tòa soạn

Thư viện ảnh